Jak tchnąć życie w martwą naturę

„Niektórzy uważają, że fotografowanie martwej natury to łatwizna. Albo coś dla początkujących” — mówi Pablo Gil. „W rzeczywistości jednak jest to jeden z najtrudniejszych tematów dla fotografa”. Pablo ma rację. Kiedy się nad tym zastanowić, okazuje się, że martwa natura jest najbardziej wymagającą twórczo dziedziną fotografii. Punktem wyjścia dla każdego zdjęcia jest pusty kadr. Fotograf musi opierać się wyłącznie na swoich pomysłach, ponieważ nie może liczyć na żaden trop, który wskazałby mu kierunek, lub na który mógłby zareagować. Ponadto w takich fotografiach niczego nie można zostawić przypadkowi — od wyboru tematu po jego ustawienie lub oświetlenie. „To strasznie skomplikowane, ale kiedy zrozumiesz, na czym polega sekret, przekonasz się, że jest w tym piękno i radość fotografowania” — tłumaczy Pablo.

Niezależnie od tego, czy tworzy złożony obraz wielu elementów, czy minimalistyczne zdjęcie, na którym znajduje się właściwie tylko temat, dla Pabla proces fotografowania rozpoczyna się na długo przed wzięciem aparatu do ręki. „Przede wszystkim należy mieć jasno określoną wizję sesji przed jej rozpoczęciem” — wyjaśnia. „Zawsze szczegółowo szkicuję swoje pomysły, tak aby zobaczyć zarys efektu, zanim zrobię zdjęcie. W martwej naturze improwizacja zazwyczaj nie daje dobrych efektów. Odpowiednie planowanie i przygotowanie ma kluczowe znaczenie. Pomysły ewoluują wraz ze zmianą kolorów, kształtów, równowagi między ustawieniem i skalą... Najważniejsze jest jednak to, aby obraz stanowił spójną całość”.

Częścią procesu planowania jest poszukiwanie sposobu na wzmocnienie przekazu zdjęcia. Produkty i przedmioty są dobierane na podstawie walorów estetycznych i wkładu w historię, którą opowiada fotografia, natomiast sztuczki z oświetleniem i aranżacją nadają opowieści głębię. „Gdy na przykład fotografuję piwo lub napój bezalkoholowy, dodaję sztuczne krople na ściance szklanki i podświetlam ją od tyłu, żeby rozświetlić zawartość. Bez tego szkło wygląda zwyczajnie i nieciekawie. Do warzyw stosuję roztwór wodorowęglanu w zimnej wodzie, aby wydobyć zielone tony”. Obiekty znajdujące się wokół punktu centralnego również dobierane są tak, aby podkreślić jego znaczenie. „Jeśli mam do czynienia z produktem rzemieślniczym, ustawiam go w otoczeniu podkreślającym naturalność. Zawsze poszukuję kształtu i formy, które najlepiej opowiedzą historię, jaką chcę przekazać” — tłumaczy Pablo.

Zdolności improwizacyjne przydają się natomiast w rozwiązywaniu problemów, a także wtedy, gdy trzeba podejmować decyzje dotyczące szczegółów kompozycji i oświetlenia. Przygotowując się do fotografowania, Pablo ustawia aparat na statywie w ustalonej pozycji i podłącza go do komputera. „Robię to, żeby móc zwizualizować sobie ewolucję kompozycji kadru za pomocą podglądu na żywo na monitorze” — wyjaśnia. „Dzięki temu mogę komponować zdjęcie po kolei, bardzo precyzyjnie aranżując obiekty, ustawiając światło i stopniowo zbliżając się do efektu końcowego. Korzystam także ze zdalnego wyzwalacza bluetooth Sony, co pozwala mi regulować ekspozycję, gdy chcę uzyskać efekt wysokiej lub niskiej tonacji”.

Pablo wcześniej używał aparatów Sony Alpha 7R II i Alpha 7R IV, obecnie zaś korzysta z modelu Alpha 1. „Przede wszystkim ze względu na jakość obrazu” — tłumaczy. „Przetworniki mają niesamowity zakres dynamiczny, który pozwala na zamazywanie granicy między światłami i cieniami. Odwzorowanie kolorów jest fantastyczne, a to w fotografii produktowej ma kluczowe znaczenie. Musimy jak najwierniej odtworzyć wygląd i odcienie produktu. Dzięki bardzo wysokiej rozdzielczości mogę bez problemu realizować dla agencji reklamowych projekty w każdym rozmiarze”.

Kolejną cechą aparatów Sony Alpha, z której często korzysta Pablo, jest ręczne ustawianie ostrości. „Gdy fotografuje się martwą naturę aparatem w ustalonej pozycji, ustawianie ostrości ręcznie jest normą” — mówi. „Aby uzyskać maksymalną precyzję, wykorzystuję powiększenie na ekranie oraz funkcję podświetlania ostrych obszarów. Dla stuprocentowej pewności kontroluję kadr na monitorze komputera, ale manualne ustawianie ostrości zawsze działa bez zarzutu. Podobnie rzecz wygląda, gdy robię zdjęcia na potrzeby techniki focus stacking. Mogę bezprzewodowo przesuwać punkt ostrości, dzięki czemu wiem, że każda partia tematu będzie ostra i uzyskam dokładnie taką głębię ostrości, jaką chcę”.

Jeśli chodzi o obiektywy, Pablo korzysta z modeli powszechnie cenionych przez specjalistów od martwej natury, takich jak FE 50mm f/1.2 GM, FE 90mm f/2.8 Macro G OSS i FE 100mm f/2.8 STF GM OSS. „Obiektyw 50 mm bardzo przydaje mi się do fotografii flat-lay, a makro 90 mm lub 100 mm do fotografowania szczegółów” — mówi Pablo. „Najczęściej używam obiektywów stałoogniskowych, ale nie ograniczam się tylko do nich. Lubię sprawdzać różne opcje, żeby uzyskać obraz, o który mi chodzi. Na przykład znakomity obiektyw FE 100-400mm f/4.5-5.6 GM OSS pozwala mi skompresować i spłaszczyć kompozycję, żeby uzyskać niemal izometryczną perspektywę”.

Nie ma wątpliwości, że aparaty i obiektywy Sony Alpha wyjątkowo odpowiadają Pablo, który dzięki nim może przekształcać swoje pomysły na aranżacje martwej natury w fotograficzne kadry. „Jak już mówiłem, każda martwa natura i fotografia produktowa stanowi wyzwanie, ale dzięki tym aparatom mogę skupić się na kreatywnym aspekcie zadania i nie martwić się o kwestie techniczne” — podsumowuje.