Gdy w Paryżu rozpoczyna się błękitna godzina, a elektryczne światła zaczynają migotać w zapadającym zmroku, fotograf Jeroen van Dam kieruje aparat Sony Alpha 7R III na parę wpatrującą się w podświetloną tarczę zabytkowej wieży zegarowej. Nie jest to jednak zwykły obraz miasta — Jeroen siedzi na pobliskim gzymsie, dziesiątki metrów nad ulicami, a wspomniana para znajduje się na spadzistym dachu budynku poniżej. Jak się tu znaleźliśmy?

Jeroen ma wykształcenie architektoniczne i urbanistyczne, a jego inspiracją są krajobrazy miejskie z filmów science fiction i filmów akcji. Nic dziwnego, że takie zdjęcia są dla niego czymś naturalnym. „Kiedy sześć lat temu zająłem się fotografią, metropolie były logicznym wyborem” — wyjaśnia artysta. „Zawsze chcę odkryć tę »sekretną« część miasta, np. dachy, tunele i opuszczone budynki — magiczne miejsca, których większość ludzi nie ma okazji zobaczyć w drodze do pracy czy na zakupy”.

W poszukiwaniu efektownych scen Jeroen łączy w swoich najnowszych pracach krajobrazy miejskie z tym, co nazywa „sekretnym życiem nocnym”. „Moje projekty są sposobem na zbadanie i ponowne odkrycie miejskiego świata oraz szansą na pokazanie alternatywnej wersji miasta. W ramach tych działań współpracuję z młodymi ludźmi, którzy są na tyle odważni, by zagłębić się w niewidoczne części naszych metropolii, i wkomponowuję ich w moje zdjęcia. To dodaje skali. A ponieważ mogą się oni wydawać nie na miejscu w tych wielkich przestrzeniach, jest to również sposób na zakwestionowanie naszego stosunku do miasta” — mówi.

Jeroen prawie zawsze fotografuje w nocy. „Robię tak ze względu na sposób, w jaki sztuczne światło nadaje miastu głębię, fakturę i żywe kolory. Lubię też pracować w błękitnych godzinach, kiedy resztki światła dziennego mieszają się ze sztucznym” — wyjaśnia. „Fotografuję z preselekcją przysłony, zazwyczaj przy f/9 do f/11, aby mieć pewność, że cała scena będzie ostra i wyraźna. Dlatego w mojej pracy niezbędny jest statyw”.

Jak mówi Jeroen, w przypadku zdjęć tego typu kluczowa jest jakość obrazu aparatu Sony Alpha 7R III, a także zakres dynamiczny, jaki oferuje. „Wykonanie tych fotografii wymaga czasu, więc chcę mieć sprzęt, który w pełni wykorzysta włożony w nie wysiłek. Modele Sony o wysokiej rozdzielczości dają mi możliwość drukowania w dużych formatach, ale także pozwalają na znaczne przycięcie oryginalnego zdjęcia w celu dopracowania kompozycji. Równoważenie światła naturalnego i sztucznego to kolejna trudność, przed jaką staję, ale Sony Alpha 7R III ułatwia bracketing ekspozycji lub wyciągnięcie z pliku w formacie RAW w programie Lightroom wszystkich potrzebnych szczegółów cieni i świateł”.

Jak więc sprawić, by obiekty, które wielu z nas widzi na co dzień, wydawały się bardziej imponujące? Jak mówi Jeroen, odpowiedzią jest między innymi wysokość. „Nietypowo wysokie lub niskie ujęcia mogą sprawić, że znajome miejsca staną się bardziej ekscytujące” — wyjaśnia fotograf. „Na początek wystarczy więc odsunąć aparat od poziomu oczu”. Jeroen oczywiście idzie o krok dalej, wspinając się na najwyższe budynki w poszukiwaniu odpowiednich kątów. „Zawsze chodzi o jak najlepszą kompozycję i znalezienie linii prowadzących lub punktów, w których budynek ładnie układa się w jednej trzeciej kadru. Czasami widok ten roztacza się z połowy wysokości, w miejscu, w którym nadal jest się częścią panoramy miasta, a nie z perspektywy lotu ptaka” — kontynuuje.

Kolejną zaletą, która będzie oczywista dla każdego, kto wchodził po schodach wieżowca, jest rozmiar i waga aparatu Sony Alpha 7R III, a także innych pełnoklatkowych aparatów bezlusterkowych i obiektywów z linii Alpha. „Jak można się spodziewać, takie miejsca bywają trudno dostępne” — mówi z uśmiechem Jeroen. „Czasami muszę pokonywać 40 pięter lub godzinami iść w stronę odpowiedniego miejsca, więc cały mój sprzęt musi być mały i lekki, ale jednocześnie wydajny. Wszystko musi się zmieścić w plecaku, a aparaty Sony, w połączeniu z ich jakością, są pod tym względem najlepsze”.

„Obiektyw FE 16-35mm f/2.8 GM jest moim pierwszym wyborem przy większości okazji” — kontynuuje fotograf. „Zapewnia niesamowitą ostrość przy wszystkich ustawieniach przysłony, a ultraszerokokątne ogniskowe są niezbędne podczas fotografowania obiektów architektonicznych lub dachów. Tego typu obiektywy zwiększają także głębię, a jeśli dobrze wykorzystasz tę cechę, możesz podkreślić skalę lub wysokość budynków. Czasami, tak jak w przypadku mojego zdjęcia wiedeńskiego budynku Gasometer, potrzebuję jeszcze szerszej perspektywy, ale brak zniekształceń w tym obiektywie oznacza, że mogę z łatwością wykonać dwa lub więcej zdjęć i połączyć je później”.

Czego Jeroen nauczył się dzięki fotografowaniu miast w taki sposób? „W zasadzie dwóch rzeczy” — odpowiada z uśmiechem. „Po pierwsze, zawsze staraj się szukać nietypowych kątów i miejsc. Pomyśl o tym, jak widzą taki obiekt ludzie, a potem zrób coś odmiennego. To da Ci inną perspektywę i sprawi, że zdjęcia będą bardziej intrygujące”. A po drugie? „Odkryłem, że wyzwanie, jakim jest znalezienie i dotarcie do tych niesamowitych miejskich zakątków, jest częścią zabawy” — kontynuuje. „Dlatego ważne jest, aby wyjść z domu i doświadczyć tego na własnej skórze”.

Zobacz więcej prac Jeroena:

Strona internetowa
Instagram
Twitter