Podążając za nurtem

Na całej naszej planecie rzeki, ich ujścia i odnogi kształtują krajobraz oraz zaopatrują nas w życiodajną wodę. Dzięki nim możliwe jest rolnictwo, podróże i handel. Dzieje ludzkości są z nimi nierozerwalnie związane. „Zawsze fascynowały mnie rzeki i rola, jaką odegrały w naszej historii” — mówi İlhan Eroğlu, fotograf podróżniczy i krajobrazowy. „Uwielbiam je fotografować i robię to regularnie od początku swojej kariery zawodowej”.

„Rzeki są rajem dla fotografów” — uśmiecha się İlhan. „Nie tylko tworzą wspaniałe kompozycje krajobrazowe, ale sama woda daje ogrom fotograficznych możliwości. Jeśli lubisz fotografować malownicze pejzaże, rzeki są elementem obowiązkowym!”

İlhan zwiedził cały świat, fotografując najbardziej spektakularne krajobrazy na naszej planecie, dlatego doskonale rozumie i docenia równowagę, jaką wprowadzają rzeki w fotografiach. „Rzeka może nadać głębi i wzbogacić kompozycję niemal każdego zdjęcia. Przepływając przez historyczne miejscowości lub okolice, przyciąga swoimi zakolami uwagę do znajdujących się nad jej brzegami budowli, ale także przypomina o górach, z których wypływa, lub morzu, do którego zmierza”.

„Jeśli chodzi o ekspozycję, to myślę, że w około 80% moich fotografii rzek wolę używać dłuższego czasu otwarcia migawki” — mówi İlhan. „Nie chodzi jednak o maksymalne wydłużenie ekspozycji, ale o znalezienie takiego oświetlenia, które będzie pasowało do nurtu rzeki. Jeżeli ustawię zbyt długi czas otwarcia migawki, nie zdołam uchwycić wrażenia ruchu i energii, dlatego eksperymentuję z różnymi ustawieniami, aż znajdę to właściwe”.

„Na przykład to zdjęcie zrobiłem w Czechach moim niezawodnym aparatem Sony Alpha 7R II. Woda jest niemal nieruchoma, więc wystarczyło ustawić czas otwarcia migawki na 1/60 s, żeby rozmyć odbicia na powierzchni. Chciałem uchwycić spokój tego miejsca, tonącego w kolorach jesieni, dlatego rozmycie wody miało kluczowe znaczenie. Przy krótszym czasie otwarcia migawki, np. 1/250 s 1/500 s, obraz byłby zbyt ostry i utraciłby idylliczną aurę”.

Gdy potrzebny jest jeszcze dłuższy czas otwarcia migawki, „używam filtrów szarych, najczęściej o gęstości 0,6 lub 1,2, które odcinają odpowiednio dwa i cztery stopnie światła. Wszystko zależy jednak od oświetlenia, w którym robię zdjęcia, a także od tego, jak długiego czasu otwarcia migawki potrzebuję. Filtry polaryzujące bardzo skutecznie usuwają refleksy z powierzchni wody, przy czym używam ich oczywiście wtedy, gdy refleksy nie są mi potrzebne”.

Światło odgrywa kluczową rolę, ponieważ ożywia całą scenę. „Wschód i zachód słońca oraz błękitna godzina to moje ulubione pory na fotografowanie rzek” — mówi İlhan. „Wprawdzie nad rzeką zawsze preferuję światło naturalne, ale sztuczne oświetlenie też może dać przepiękny efekt. To zdjęcie zrobiłem w Annecy we Francji, przed wschodem słońca. Odbicia na powierzchni wody, wygładzone czterosekundowym czasem otwarcia migawki, nadają temu zabytkowemu miasteczku mistycznej atmosfery”.

İlhan zachwala rozdzielczość i ostrość obrazu swojego aparatu Sony Alpha 7R IV, dzięki którym fotografowane przez niego sceny ożywają. „Rozdzielczość 60 MP w modelu Alpha 7R IV jest niewiarygodna” — mówi. „Poza tym usunięcie optycznego filtra dolnoprzepustowego sprzed przetwornika, o czym przekonałem się, używając aparatów o niższej rozdzielczości, pozwala zarejestrować wszystkie szczegóły, co jest szczególnie istotne w przypadku scen, których skomponowanie i wykadrowanie wymaga ode mnie dużo pracy. Stosuję też zwiększanie głębi ostrości, żeby wydobyć jak najwięcej detali. Do tego zdjęcia, zrobionego w Pradze, ustawiłem czas ekspozycji 1/60 s, wartość przysłony f/11 i czułość ISO 100. Sfotografowałem ten sam kadr wiele razy, stopniowo przesuwając punkt ostrości z pierwszego planu na tło, a potem połączyłem wszystkie zdjęcia ze sobą. Dzięki temu uzyskałem perfekcyjną ostrość w całej scenie, od elementów znajdujących się bezpośrednio przed obiektywem po budynki w oddali”.

Choć jego aparat Sony Alpha 7R IV zapewnia doskonały poziom szczegółów i zachwycającą ostrość obrazu, podczas fotografowania nad brzegiem rzeki İlhan zawsze używa solidnego, stabilnego statywu. „Aparaty i obiektywy Alpha są wprawdzie wyjątkowo lekkie, ale i tak lubię fotografować na porządnym statywie. Czasami żeby zrobić zdjęcie, na którym mi zależy, muszę wejść do wody, więc przydają się też wodery” — wyjaśnia.

Jeśli chodzi o obiektywy, İlhan zwykle używa dwóch: FE 12-24mm f/2.8 GM oraz FE 24-70mm f/2.8 GM. „Jeżeli nie chcę się przesadnie skupiać na pierwszym planie, sięgam po obiektyw 24–70 mm. Jest to zachwycająco uniwersalny model do fotografii krajobrazowej” — mówi. „Kiedy jednak pierwszy plan w scenie jest istotny, wolę używać superszerokokątnego obiektywu 12–24 mm. Szerokie pole widzenia i dobre nastawianie ostrości na detale pozwalają mi podkreślić szczegóły znajdujące się blisko obiektywu. Widać to na tej fotografii kwiatów nad brzegiem rzeki w Prowansji”.

Dokąd zaprowadzi İlhana jego miłość do rzek następnym razem?