Jest wczesna zima 2022 roku, ale stolicę Islandii, Rejkiawik, już doświadczyły ciężkie mrozy. Dla jej zaprawionych obywateli, zamieszkałych tak blisko koła podbiegunowego, te ujemne temperatury nie stanowią jednak przeszkody dla kreatywności. W jednym ze stołecznych parków, pod tak prędko zachodzącym o tej porze roku słońcem, fotograf Páll Stefánsson wypełnia czas przed spotkaniem.

Mając kilka chwil na nacieszenie oka subtelnymi, migoczącymi promieniami słońca, zwraca uwagę na zwróconą ku górze twarz posągu pokrytego grubym szronem, po czym perfekcyjnie ją kadruje za pomocą obiektywu FE 100mm f/2.8 STF GM OSS.

Obiektyw stałoogniskowy 100 mm może wydawać się nietypowym wyborem dla tak spontanicznego rodzaju fotografii, ale jak widać po rezultacie, Páll potrafi efektownie i komfortowo wykorzystać to połączenie długiej ogniskowej i wysokiej jakości obrazu. Od scen ulicznych po portrety, od zamarzniętych krajobrazów po płonące wulkany. „To obiektyw, który towarzyszy mi zawsze” — wyznaje.

Na czym więc polega jego urok?

„Moim zdaniem obiektyw 100 mm jest genialnym rozwiązaniem ogólnego przeznaczenia. Uwielbiam tę naturalną perspektywę, z jaką pozwala przedstawić dowolny obiekt” — wyjaśnia. „W przypadku krajobrazów lub osób umożliwia ciasne kadrowanie bez zniekształceń. Ma też najdłuższą ogniskową spośród obiektywów, których używam na co dzień. W terenie korzystam z czterech różnych korpusów, tak że zawsze mam w pogotowiu obiektywy 24 mm, 35 mm, 50 mm i właśnie 100 mm. W ich przypadku czuję więź z fotografowaną sceną”.

Páll wyjaśnia, że takie podejście — wykorzystanie czterech obiektywów stałoogniskowych do pokrycia zakresu standardowego obiektywu zmiennoogniskowego — zapewnia lepszą jakość i wyrazistość fotografii. Mózg z czasem sam się uczy dokonywać na tej podstawie wyborów kompozycyjnych.

„Zawodowo zajmuję się fotografią od 40 lat i zawsze używałem obiektywów stałoogniskowych” — wyjaśnia. „Przyswajasz sobie to, co daje każdy obiektyw i jak go używać, jakbyś miał filtr w oczach. Wiem dokładnie, jak obiektyw 100 mm kadruje i to pozwala mi dokładniej wyrażać samego siebie za pomocą fotografii. Tego dnia miałem jeden aparat, jeden obiektyw i jeden konkretny cel. Gdybym wtedy w tym parku miał do dyspozycji całe 24–105 mm, osiągnąłbym pewnie zupełnie inne efekty i nie byłbym aż tak selektywny”.

Obiektywy stałoogniskowe często zapewniają większą ostrość niż równoważne ustawienia w obiektywie zmiennoogniskowym. Zdaniem Pálla tak jest też w przypadku 100 mm.

„Kiedy pierwszy raz rozmawiałem z jednym z najlepszych projektantów Sony o tym obiektywie, stwierdził z żalem, że jest on często pomijany, choć to jeden z najlepszych w ofercie. I ja się z tym zgadzam. To jeden z najlepszych jakościowo obiektywów typu G Master, który zadziwi każdego, kto postanowi z niego skorzystać”.

„W przypadku obiektywów Alpha takich jak ten masz też pewność, że są przystosowane do matryc o rozdzielczości 100 MP i większej” — dodaje. „W niektórych innych systemach aparaty są wprowadzane na rynek bez obiektywów, a w przypadku Sony G Master wiesz, że jest to właściwa inwestycja, która będzie Ci służyć przez całe życie”.

„Dużą zaletą jakości optycznej obiektywu 100 mm jest wspaniały efekt bokeh” — mówi Páll. „Oczywiście korzystanie z bokeh jest kwestią gustu, jak w każdej innej kwestii, ale dzięki elementowi apodyzacji optycznej (APD) efekt ten wypada niezwykle naturalnie. Wyraźnie zaznacza fotografowane obiekty i potęguje i tak znakomitą ostrość obiektywu. W ten sposób daje obraz charakterystyczny dla klasycznych obiektywów, jednocześnie zapewniając kontrast, jakiego oczekujemy od nowoczesnego sprzętu”.

Kolejnym aspektem potwierdzającym wszechstronność modelu 100 mm jest szybkość i zakres ustawień ostrości. „Na korpusie znajduje się przełącznik umożliwiający przełączanie się między zakresami od 0,85 m do nieskończoności i od 0,57 m do 1 m za sprawą ruchomych elementów wewnątrz obiektywu” — wyjaśnia Páll. „Ten drugi zakres pozwala na efektowne powiększenia, więc ten obiektyw sprawdza się też świetnie przy zbliżeniach i fotografii szczegółowej. Jego wszechstronność jest bliska doskonałości”.

Lista możliwości jeszcze bardziej się wydłuży, gdy wspomnimy o systemie Optical Steady Shot.

„Lubię korzystać ze statywu, kiedy tylko mogę” — mówi Páll. „Zmusza mnie to do rozważniejszego działania i pozwala na bardziej precyzyjne kadrowanie. Są jednak sytuacje, gdy nie jest to możliwe i potrzebna jest stabilizacja obrazu. Na przykład gdy w grudniu fotografowałem delikatne kwiaty w słabym, miękkim świetle słonecznym, stałem po kolana w stawie i używałem niskiego ISO, żeby oddać najdrobniejsze szczegóły. Zastosowałem też wolny czas otwarcia migawki. Dobrze jest móc wtedy polegać na sprzęcie, jednocześnie mając pewność co do ostrości obrazu”.

„Oprócz wysokiej jakości obrazu i szybkości jest to również bardzo wytrzymały i poręczny obiektyw” — zaznacza Páll. „To dla mnie bardzo ważne podczas pieszych wycieczek. W sierpniu ubiegłego roku na Islandii miała miejsce erupcja wulkanu Fagradalsfjall i do robienia zdjęć wybrałem właśnie obiektyw 100 mm. Waży on zaledwie 700 g i choć często biorę dłuższe obiektywy, żeby nie podchodzić zbyt blisko, ten zapewnił mi wystarczający zasięg. Jednocześnie był tak lekki, że nawet czterogodzinna wędrówka na pole lawy nie zakończyła się bólem ramion”.