Co to jest film poklatkowy?

Piękno filmów poklatkowych polega na tym, że możemy w nich pokazać ruchy, których normalnie nie dałoby się dostrzec. Kiedy na przykład patrzymy na chmury na niebie, tak naprawdę nie zauważamy, że ciągle się poruszają i zmieniają kształt. Na filmie poklatkowym możemy natomiast zobaczyć subtelne ruchy w ciągu zaledwie kilku sekund.

Ze względu na czas między poszczególnymi ujęciami w sekwencji wykonanie setek zdjęć wymaganych do utworzenia udanego filmu poklatkowego czasami zajmuje wiele godzin. Gdy jednak zdjęcia te odtwarza się z prędkością 24 lub 25 klatek na sekundę, gotowy film może trwać tylko parę sekund.

Co fotografować

Bardzo ważny jest wybór właściwej lokalizacji lub odpowiedniego tematu do nakręcenia filmu poklatkowego. W rejestrowanym przedziale czasowym musi się rozgrywać wystarczająco dużo akcji, aby film był dynamiczny i interesujący dla widzów. Ostatnio pracowałem nad filmem poklatkowym w Amsterdamie, gdzie mieszkam.

Miasta pełne są interesujących ruchów, którym można się uważniej przyjrzeć dzięki filmom poklatkowym. Może to być na przykład rytm poruszających się ludzi i samochodów lub sposób zapalania się miejskich świateł, gdy zapada zmrok. Nie zauważamy tego w czasie rzeczywistym, ale w przyspieszonym tempie efekty te mogą wyglądać fascynująco.

Jak kręcić filmy poklatkowe

Do realizacji projektu używałem głównie aparatu Sony Alpha 7 III. Rozdzielczość 24 milionów pikseli jest dla mnie więcej niż wystarczająca, ponieważ im wyższa rozdzielczość, tym więcej pamięci, energii i czasu wymaga zarejestrowanie i edycja filmu poklatkowego.

Podobnie jak większość aparatów Sony model Sony Alpha 7 III ma wbudowany programator interwału, którego używam do nagrywania niemal wszystkich sekwencji poklatkowych. Wystarczy ustawić liczbę zdjęć i interwał między nimi, a sprzęt zajmie się resztą. Oczywiście należy umieścić aparat na statywie i zadbać, by był jak najbardziej nieruchomy — jeśli się poruszy, na końcowym filmie poklatkowym będzie widoczny przeskok.

Prawidłowa ekspozycja

W przypadku kręcenia krótkiego filmu poklatkowego w warunkach oświetlenia, które nie będą się zmieniać, najlepiej ręcznie nastawić ekspozycję na cały czas rejestrowania filmu.

Ze względu na zakres dynamiczny aparaty Sony świetnie się nadają do zdjęć poklatkowych. Ponieważ fotografuję wszystko w formacie RAW, mogę później edytować zdjęcia i nie musiałem używać filtrów stopniowanych w żadnym z moich filmów poklatkowych. Zwykle mocno niedoświetlam zdjęcia, aby zachować szczegóły na niebie, wiedząc, że zdołam odzyskać wiele detali w cieniach. Tym sposobem mogę zawsze uzyskać idealne zdjęcie.

Jeśli robię przejście, na przykład z dnia w noc, w programatorze interwału dostępna jest sprytna funkcja ustawienia czułości automatycznego śledzenia ekspozycji, która stopniowo dostosowuje ekspozycję w celu uwzględnienia zmian w oświetleniu. Wybieram w aparacie tryb preselekcji przysłony, a następnie ustawiam niską wartość czułości automatycznego śledzenia ekspozycji. Oznacza to, że aparat będzie dostosowywał ekspozycję powoli, zamiast jednego gwałtownego skoku, który spowodowałby migotanie na końcowym filmie poklatkowym.

Kolejną rzeczą, o której należy pamiętać, to ustawienie odpowiednio długiego czasu interwału. Na przykład pierwsze ekspozycje mogą trwać 1/30 sekundy z 2-sekundowym interwałem między zdjęciami, ale jeśli zacznie zachodzić słońce, czas ekspozycji może wynieść 3 sekundy, czyli dłużej niż interwał.

Aby mieć pewność, że mam wystarczający margines w utrzymywaniu ekspozycji krótszej niż interwał, fotografuję z dużym otworem względnym przysłony (co ponadto może zapobiegać rejestrowaniu kurzu przez przetwornik obrazu), a także ustawiam czułość na ISO 200 lub 400.

Dodawanie trzeciego wymiaru

Lubię być kreatywny w tworzeniu kompozycji poklatkowych, więc często używam zmotoryzowanego slidera i głowicy. Dzięki nim mogę tworzyć ruch, na przykład przesuwając aparat wokół obiektu na pierwszym planie. Uzyskuję w ten sposób trójwymiarowość na końcowym filmie poklatkowym. Z tego powodu lubię fotografować w mieście, ponieważ jest w nim tak wiele obiektów, których można wykorzystać do tworzenia tego typu efektów. Miasto to tak naprawdę plac zabaw dla fotografii poklatkowej.

Tworzenie filmu poklatkowego

Po zrobieniu setek zdjęć można je połączyć w film poklatkowy. Do edycji zdjęć i wygładzania migotania używam programów Adobe Lightroom i LR Time-lapse. Następnie eksportuję zdjęcia jako sekwencję JPEG do programu Adobe After Effects, gdzie mogę zmienić kadrowanie dowolnych fragmentów, w których widać, że ktoś uderzył aparat i go przesunął, oraz dodać przejścia i efekty powiększenia, tak jakbym edytował normalną sekwencję wideo.