Jak czyścić i dbać o aparat i obiektyw

Plamki/kurz na zdjęciu zrobionym za pomocą aparatu
Najczęstszym problemem, z jakim spotykają się użytkownicy aparatów cyfrowych, jest obecność kurzu na matrycy aparatu. Może on mieć negatywny wpływ na zdjęcia, ponieważ w obszarach zdjęcia o jasnych odcieniach mogą być widoczne rozmyte, ciemne plamy. W większości przypadków są one widoczne po skierowaniu aparatu na bezchmurne niebo, jak na poniższym przykładzie.Niekiedy błędnie uznaje się, że widoczne na zdjęciach plamki są spowodowane kurzem na półprzezroczystym lustrze, w elektronicznym wizjerze lub w obiektywie. Kurz na półprzezroczystym lustrze lub w elektronicznym wizjerze nie ma żadnego wpływu na ostateczny wygląd fotografii. Zwykłe drobinki kurzu znajdujące się w obiektywie są bardzo małe i znajdują się w dużej odległości od punktu ogniskowania, dlatego nie są widoczne na zdjęciach.
Jakie środki ostrożności można zastosować, aby zapobiec zaleganiu kurzu na matrycy lub półprzezroczystym lustrze?

Nie można całkowicie zapobiec przedostaniu się kurzu do wnętrza aparatu. Można natomiast skorzystać z wielu praktycznych porad, pozwalających znacznie zmniejszyć takie ryzyko.

  1. Przed wymianą obiektywu należy wyłączyć aparat. Dzięki temu można ograniczyć statyczny ładunek elektryczny na matrycy oraz zmniejszyć ryzyko przyciągania drobinek kurzu.
  2. Przed zamontowaniem obiektywu na aparacie należy upewnić się, że zewnętrzna powierzchnia tylnej soczewki jest czysta i wolna od kurzu. Aby usunąć kurz, a także inne drobiny mogące zarysować szklane powierzchnie, należy użyć dmuchawki do czyszczenia aparatów typu Rocket. Następnie w razie konieczności można użyć suchej ściereczki wykonanej z mikrofibry.
  3. Nie należy pozostawiać aparatu z otwartym mocowaniem obiektywu przez dłuższy czas. Podczas wymiany obiektywu należy założyć osłonę korpusu aparatu lub natychmiast zamontować inny obiektyw.
  4. W miarę możliwości obiektyw należy wymieniać w suchym miejscu o niewielkiej ilości kurzu lub piasku.
  5. Podczas wymiany obiektywu mocowanie obiektywu należy skierować w dół, aby zapobiec wpadaniu drobinek kurzu do aparatu.
  6. Tylną pokrywkę obiektywu oraz osłonę korpusu aparatu należy utrzymywać w czystości i bez kurzu. Po zamontowaniu obiektywu na aparacie tylną pokrywkę obiektywu można połączyć z osłoną korpusu aparatu. Zapobiegnie to gromadzeniu się kurzu i zanieczyszczeń na tych elementach, szczególnie w przypadku przechowywania pokrywek w torbie fotograficznej.
  7. Torbę fotograficzną należy utrzymywać w czystości. Po pewnym czasie używania torby fotograficznej w jej wnętrzu może się zgromadzić zaskakująco duża ilość kurzu i zanieczyszczeń. Należy całkowicie opróżnić torbę i usunąć z niej kurz oraz zanieczyszczenia za pomocą odkurzacza. Przed użyciem odkurzacza należy wyjąć z torby wszystkie drobne elementy, takie jak karty pamięci, osłona na saneczki mocujące itd.
Co można zrobić w przypadku stwierdzenia drobin kurzu na zdjęciach?

Aparaty SLT są wyposażone w dwustopniową funkcję zapobiegającą osiadaniu kurzu.

  1. Antystatyczna powłoka optycznego filtra dolnoprzepustowego
  2. Funkcja drgań matrycy ma na celu usuwanie lekkich drobin kurzu, które luźno przylegają do filtra dolnoprzepustowego. Aparaty SLT wprowadzone na rynek w lecie 2011 (SLT-A77 i nowsze) są wyposażone w skuteczniejszy — w porównaniu z poprzednimi modelami — system ultradźwiękowych drgań służący do usuwania drobin kurzu.

Matryca jest automatycznie wprawiana w drganie przy każdym wyłączaniu aparatu. Tę funkcję można również włączyć w menu, jeśli zachodzi taka konieczność. Ze względu na automatyczne uruchamianie funkcji zapobiegającej osiadaniu kurzu przy każdym wyłączaniu aparatu kurz, który był widoczny na wykonanych dotychczas zdjęciach zostanie prawdopodobnie usunięty. Ponadto większość drobinek kurzu ma bardzo małe rozmiary i nie można ich dostrzec, patrząc gołym okiem na matrycę.

Instrukcja czyszczenia matrycy aparatu (oraz umieszczonego przed nią optycznego filtra dolnoprzepustowego)

Firma Sony zatwierdza tylko jedną metodę czyszczenia, którą mogą przeprowadzać użytkownicy: ręczne czyszczenie za pomocą gumowej dmuchawki do czyszczenia aparatów (dmuchawki typu Rocket)*. Stosowanie innych metod może doprowadzić do uszkodzenia matrycy, a także umieszczonego przed nią optycznego filtra dolnoprzepustowego oraz unieważnić gwarancję na aparat.

Aby wyczyścić optyczny filtr dolnoprzepustowy umieszczony przed matrycą, należy wykonać następujące czynności:

  1. Wyłączyć aparat w celu uruchomienia funkcji automatycznego drgania matrycy w celu usunięcia luźno zalegającego kurzu.
  2. Zdjąć obiektyw. Po wykonaniu tej czynności widoczne jest półprzezroczyste lustro, umieszczone przed matrycą. Przy użyciu gumowej dmuchawki do czyszczenia aparatów delikatnie zdmuchnąć kurz, który osiadł na półprzezroczystym lustrze. Należy zachować ostrożność, aby nie dotknąć lustra.
  3. Aby uzyskać dostęp do matrycy, należy unieść lustro. Aby unieść lustro, delikatnie nacisnąć dźwignię blokady lustra opuszką palca.

    Nie wolno dotykać powierzchni półprzezroczystego lustra! Lustro tego modelu aparatu jest wykonane z półprzezroczystej folii. Dotknięcie lustra może spowodować jego odkształcenie lub osadzenie na nim kurzu, co może wpłynąć na jakość obrazów lub działanie aparatu.
  4. Ustawić aparat w taki sposób, aby mocowanie obiektywu było skierowane w dół, a następnie włożyć płytko końcówkę dmuchawki do wnętrza aparatu i kilkakrotnie wprowadzić strumień powietrza. Zwykle powoduje to oczyszczenie matrycy z typowych drobin kurzu i usunięcie ich z wnętrza aparatu.
  5. Po wykonaniu tej czynności należy delikatnie ustawić lustro w pierwotnym położeniu za pomocą opuszki palca, aż rozlegnie się odgłos kliknięcia. Tym razem należy również dotykać obudowy lustra, a nie jego powierzchni.

*Ręczna gumowa dmuchawka do czyszczenia aparatów / dmuchawka typu Rocket: Wielu producentów posiada w swojej ofercie ręczne dmuchawki do czyszczenia aparatów w bardzo zróżnicowanych cenach i o różnej jakości. Gumowe dmuchawki dobrej jakości są wyposażone w wymienne filtry powietrza zapobiegające wdmuchiwaniu drobin kurzu do wnętrza aparatu. Gumowa dmuchawka do czyszczenia aparatów jest niezbędnym elementem wyposażenia każdego fotografa, a jej zastosowanie pozwala natychmiast uzyskać widoczne efekty.

Uwaga: Nie należy czyścić matrycy za pomocą puszki ze sprężonym powietrzem! Ciśnienie powietrza może być zbyt wysokie i spowodować uszkodzenie elementów aparatu. Ponadto istnieje ryzyko osadzenia się niewielkich kropelek agresywnych cieczy na filtrze dolnoprzepustowym lub półprzezroczystym lustrze, co może doprowadzić do ich poważnego uszkodzenia.

Kurz na półprzezroczystym lustrze

Półprzezroczyste lustro jest bardzo wrażliwym elementem aparatu.

Lustro tego modelu aparatu jest wykonane z półprzezroczystej folii. Dotknięcie lustra może spowodować jego odkształcenie lub osadzenie na nim kurzu, co może wpłynąć na jakość obrazów lub działanie aparatu. Półprzezroczysta folia jest również bardzo podatna na zadrapania.

Pod żadnym pozorem nie należy ścierać zanieczyszczeń, kurzu ani tłustych zabrudzeń z lustra aparatu SLT. Nie należy również używać jakichkolwiek płynów do czyszczenia. Może to spowodować uszkodzenie półprzezroczystego lustra. Uszkodzenia spowodowane w wyniku ich bezpośredniego kontaktu z półprzezroczystą folią nie są objęte gwarancją.

W celu utrzymania lustra aparatu SLT w czystości, a samego aparatu w jak najlepszym stanie technicznym należy regularnie używać gumowej dmuchawki do czyszczenia aparatów*, aby zapobiec gromadzeniu się kurzu. Przed zamocowaniem obiektywu należy również oczyścić zewnętrzną powierzchnię tylnej soczewki. Jest to szczególnie istotne w przypadku używania aparatu w miejscach o wysokiej wilgotności lub wszędzie tam, gdzie występuje ryzyko skraplania się pary wodnej. W warunkach, w których występuje wilgoć lub dochodzi do skraplania się pary wodnej kurz zalegający na lustrze aparatu SLT może trwale przylegać do lustra.

*Ręczna gumowa dmuchawka do czyszczenia aparatów / dmuchawka typu Rocket: Wielu producentów posiada w swojej ofercie ręczne dmuchawki do czyszczenia aparatów w bardzo zróżnicowanych cenach i o różnej jakości. Gumowe dmuchawki dobrej jakości są wyposażone w wymienne filtry powietrza zapobiegające wdmuchiwaniu drobin kurzu do wnętrza aparatu. Gumowa dmuchawka do czyszczenia aparatów jest niezbędnym elementem wyposażenia każdego fotografa, a jej zastosowanie pozwala natychmiast uzyskać widoczne efekty.

Uwaga: Nie należy używać puszki ze sprężonym powietrzem! Ciśnienie powietrza może być zbyt wysokie i spowodować uszkodzenie elementów aparatu. Ponadto istnieje ryzyko osadzenia się niewielkich kropelek agresywnych cieczy na półprzezroczystym lustrze, co może doprowadzić do jego poważnego uszkodzenia.

Kurz wewnątrz obiektywu

Obecność kurzu wewnątrz obiektywu jest zjawiskiem normalnym i nie powinna budzić obaw. W odróżnieniu od kurzu na matrycy kurz wewnątrz obiektywu nie będzie widoczny na zdjęciach. Dlatego w przypadku stwierdzenia obecności kurzu wewnątrz obiektywu (jest on lepiej widoczny gołym okiem niż kurz na powierzchni matrycy) można bez przeszkód robić zdjęcia.

Obiektywy muszą zapewniać przepływ powietrza ze względu na ruch soczewek w ich wnętrzu podczas regulacji ostrości i/lub przybliżania obrazu. Gdyby obiektywy były całkowicie szczelne, znajdujące się w ich wnętrzu soczewki mogłyby się poruszać jedynie w bardzo ograniczonym zakresie ze względu na ciśnienie powietrza.

Nawet wewnątrz nowych obiektywów może znajdować się niewielka ilość kurzu. Nie jest to wadą. Obiektywy są produkowane z zachowaniem wysokich standardów jakości i w bardzo czystym środowisku, ale nie można zagwarantować, że będą całkowicie wolne od kurzu.

Jak czyścić i dbać o korpus aparatu i obiektyw

Czyszczenie korpusu aparatu i obiektywu jest niezbędne, aby utrzymać sprzęt w dobrym stanie, ale jest to czynność wymagająca ostrożności. Dlatego najlepszym sposobem na utrzymanie ich w dobrym stanie jest ich należyta konserwacja:

Należy zawsze zakładać pokrywkę obiektywu.
Należy przechowywać obiektyw w futerale ochronnym.
Aparat wraz z osprzętem należy nosić w przeznaczonej do tego torbie.

Akcesoria można znaleźć tutaj.

W przypadku przebywania w miejscach o dużej wilgotności lub przechodzenia z zimnego do ciepłego miejsca może pojawić się para wodna. Skroplenie pary wodnej może doprowadzić do utleniania niektórych metalowych części wewnątrz aparatu, powodując jego nieprawidłowe działanie. Może również dojść do rozwoju grzybów i pleśni, co spowoduje uszkodzenie sprzętu. Aby zmniejszyć ryzyko, zaleca się przechowywanie w futerale saszetek z żelem krzemionkowym. Żel krzemionkowy umożliwi pochłanianie części wilgoci.

Podczas posługiwania się sprzętem może dojść do osadzenia się kurzu i innych stałych drobin na korpusie aparatu i obiektywie; pojawić się mogą również odciski palców. Poniżej podano sposób na ich usunięcie bez szkody dla sprzętu.

  1. Korpus aparatu

    Na przykład po dniu spędzonym na plaży w zagłębieniach korpusu aparatu mogą pojawić się ziarna piasku. Jeśli nie zostaną one szybko usunięte, mogą przedostać się do tarcz regulacyjnych, powodując ich przedwczesne zużycie, które sprawi, że aparat nie będzie nadawał się do użytku. Ziarna piasku mogą również spowodować poważne uszkodzenie pierścieni obiektywu.
    Najprostszym sposobem usunięcia drobin jest wyczyszczenie zewnętrznej części aparatu za pomocą pędzelka o miękkim włosiu. Nie należy naciskać zbyt mocno, gdyż można w ten sposób zarysować korpus lub ekran LCD.
    Jeśli lepkiego kurzu nie można usunąć za pomocą pędzelka, można w tym celu zastosować wacik. Do przedmuchania trudno dostępnych miejsc najlepiej użyć gumowej gruszki.
    Natomiast jeśli korpus aparatu jest zabrudzony trudnymi do usunięcia substancjami (błoto itp.), można z powodzeniem użyć ściereczki z mikrowłókien (dostępnej u optyka) lekko zwilżonej wodą. Mikrowłókna są zalecane, gdyż nie rysują one ekranu LCD.
    Nie należy używać żadnych produktów chemicznych, takich jak rozcieńczalniki, benzyna, alkohole, jednorazowe chusteczki odświeżające itp.

  2. Obiektywy

    Z obiektywami należy obchodzić się szczególnie ostrożnie. Szkło, z którego wykonane są obiektywy, jest bardzo delikatne i można je łatwo zarysować. Obiektywy należy czyścić tylko w wyjątkowych sytuacjach. Każde czyszczenie narusza powierzchnię optyczną. Zawsze pozostawia ślady, nawet jeśli nie są one od razu widoczne gołym okiem. Lekko zakurzony obiektyw jest lepszy niż obiektyw zarysowany.
    Zdaniem producenta czyszczenie jest konieczne w przypadku zauważenia śladów palców; są one z natury tłuste i mają odczyn kwasowy oraz mogą uszkodzić powłokę antyrefleksyjną obiektywu. Należy usunąć wyschnięte krople deszczu i kropelki wody morskiej, gdyż zawierają kryształy soli, które mogą również uszkodzić szkło.
Usuwanie kurzu i mikroskopijnych drobin

Najpierw należy użyć gumowej dmuchawki do czyszczenia aparatów w celu wydmuchania większości kurzu. Nie należy dmuchać ustami. Może to doprowadzić do osadzenia się na obiektywie trudnych do usunięcia drobin śliny.

Następnie, używając pędzelka o miękkim włosiu, należy usunąć kurz z obiektywu. Nie należy dotykać włosia pędzla palcami, ponieważ spowoduje to ich zatłuszczenie i doprowadzi do powstania smug. Nie należy naciskać zbyt mocno. Po dniu na plaży na szkle obiektywu mogą osadzić się mikroskopijne drobiny kwarcu lub krzemionki, a nieodpowiedni sposób czyszczenia może doprowadzić do zarysowania powierzchni optycznej.

Usuwanie tłustych smug i odcisków palców

Ogólna zasada brzmi: nie należy dotykać szkła palcami. Jeśli na szkle pojawią się odciski palców, nie należy ich nigdy usuwać za pomocą ubrania ani chusteczki higienicznej. Włókna, z których są wykonane, są zbyt szorstkie i mogą zarysować szkło.

Należy użyć ściereczki z mikrowłókien, którą trzeba przechowywać w torbie lub pokrowcu, chroniąc ją w ten sposób przed zakurzeniem.
Jeśli konieczne jest użycie płynu w celu usunięcia tłustych smug, nie należy używać w tym celu wody z kranu, ponieważ zawarte w niej sole mogą zarysować szkło.
Zamiast wody z kranu należy zmoczyć ściereczkę z mikrowłókien w dejonizowanej wodzie i delikatnie, bez przyciskania, wytrzeć powierzchnię szkła.