Dlaczego konieczne jest zarządzanie kolorami?

  1. Kolor to ludzki sposób postrzegania. Oczy (i mózg) odbierają informacje o różnych długościach fal, na podstawie których tworzą wrażenie koloru. Na przykład "zielony", "pomarańczowy" czy "żółty" to jedynie określenia - nie opisują one składowych widma światła odbitego od przedmiotu.

    Potrzebny jest więc język opisujący składowe danego koloru w sposób obiektywny (w przeciwieństwie do słów takich jak błękit, ciemnoniebieski, morski czy bladoniebieski). Należało więc stworzyć język, który opisuje wszystkie kolory widziane ludzkim okiem za pomocą "słów" rozumianych przez komputer.

    Język ten nazywa się Lab. "L" oznacza jasność (ang. "lightness"), natomiast "a" oraz "b" to składowe koloru. Lab umożliwia bardzo dokładne opisanie koloru. Dokładniejszym omówieniem Lab zajmiemy się później.

    Ponieważ każde urządzenie do obrazowania ma swój sposób przetwarzania barw, istnieje standardowy sposób opisywania charakterystycznego koloru każdego urządzenia. Umożliwia to przekazywanie dokładnych informacji z urządzenia na urządzenie podczas całego cyklu pracy.

    Chyba najbardziej znanymi elementami procesu przetwarzania obrazu są aparaty cyfrowe, monitory oraz drukarki atramentowe. Ale czy wiesz, że najważniejszą rolę odgrywa w nim oprogramowanie?

  2. Czym jest zarządzanie kolorami?

    Zarządzanie kolorami to system stosowany w komputerach w celu dokładnego przekazywania danych o kolorach między sprzętem a oprogramowaniem. Używa się go do opisywania charakterystyk wejściowych aparatu cyfrowego, sterowania wyświetlaniem obrazu na monitorze i ustawiania dokładnego wydruku tego, co widzisz na monitorze. Konieczne jest również przesyłanie obrazów z jednego programu do drugiego tak, aby w kwestii kolorów nie było "nieporozumień".

    Zarządzanie kolorami możliwe jest zarówno w przypadku systemu Microsoft Windows jak i Apple Mac OS X. Ma ono długą historię i charakteryzuje się większymi możliwościami w każdej nowej wersji systemu operacyjnego.

    Aby ułatwić zrozumienie tematu zarządzania kolorami, należy wyjaśnić parę zagadnień.

    Profil

    Profil można porównać do małej etykiety przyczepianej do każdego zdjęcia i urządzenia przetwarzającego obraz. Etykiety te opisują konkretne kolory, zarówno w RGB (czerwony, zielony, niebieski), jak i w konkretnym języku zarządzania kolorami. Dzięki temu komputer i oprogramowanie wiedzą, jakie rzeczywiste kolory (w rozumieniu Lab) są opisane za pomocą wartości RGB obrazu cyfrowego.

    Dodatkowo, profile mogą zawierać wartości CMYK zamiast RGB (np. do druku offsetowego). Ponieważ będziemy się zajmować czystym procesem przetwarzania z zastosowaniem RGB, w niniejszym tekście pominiemy przestrzenie barw CMYK.

    Przestrzeń barw

    Każdy rodzaj aparatu ma swój sposób rejestrowania kolorów, podobnie jak każdy monitor ma swój własny sposób ich wyświetlania. Co więcej, drukarki mają własny zakres drukowalnych barw, który różni się w zależności od typu, atramentu i papieru. Zakres ten nazywa się przestrzenią barw. Przestrzeń barw opisuje wszystkie kolory przetwarzane przez urządzenie do obróbki obrazów.

    Najbardziej znana przestrzeń barw to sRGB. Opisuje ona średnią przestrzeń barw, którą jest w stanie wyświetlić standardowy monitor. Większość aparatów cyfrowych potrafi robić zdjęcia w przestrzeni sRGB, a większość drukarek może również prawidłowo drukować w sRGB. Istnieją jednak większe przestrzenie barw, np. ProPhoto RGB, Adobe RGB 1998, Wide Gamut RGB.

    Używa się ich, gdy konieczne jest uzyskanie najwyższej jakości. W większości przypadków najodpowiedniejszym wyborem jest jednak sRGB.

    Obraz 1: Porównanie między sRBG (wewnątrz, kolorowy) a Adobe RGB (na zewnątrz, siatka).

    Profile można osadzić w obrazach, co jest konieczne do przekazywania kolorów między aplikacjami do przetwarzania obrazu. Bez osadzonego profilu aplikacja nie wie, jakie rzeczywiste kolory zawiera dany plik, gdyż "surowe" dane liczbowe RGB nie mają żadnego odniesienia do wartości Lab.

    Aparaty Alpha firmy Sony mogą robić zdjęcia w trybie sRGB lub Adobe RGB. Jeśli ustawiłeś aparat tak, aby robił zdjęcia w trybie Adobe RGB, zostaje to odnotowane na wyświetlaczu. Ponadto obrazy wykonane w Adobe RGB można rozpoznać po znaku _ na początku nazwy pliku (przykład: image1234.jpg --> sRGB; _image1234.jpg --> AdobeRGB). Jeśli nadal nie jesteś pewien, jaką przestrzeń barw wybrałeś przed zrobieniem zdjęcia, sprawdź to w informacjach EXIF.

    Zarządzanie kolorami w programie Sony Image Data Converter SR (IDC SR)

    Aby uzyskać odpowiedni proces zarządzania kolorami, wystarczy ustawić kilka opcji. Wybierz "Settings" (ustawienia) w menu i otwórz okno interfejsu zarządzania kolorami. Wyboru aktualnej przestrzeni barw dokonujemy w górnej części: Jeśli wybierzemy tryb sRGB, Adobe RGB lub Wide Gamut RGB, program IDC SR każdorazowo przedstawi przetworzone obrazy w żądanej przestrzeni barw. Jeśli wybrano camera settings (ustawienia aparatu), IDC SR będzie używał przestrzeni barw aktualnie ustawionej w aparacie. Może to być sRGB lub Adobe RGB.

    Pod przestrzenią barw znajdują ustawienia kolorów dla monitora. Wybór tych ustawień będzie miał znaczny wpływ na wygląd obrazów w programie IDC SR, należy więc uważnie go obserwować i od czasu do czasu sprawdzać, czy ustawienia są nadal odpowiednie. Jeśli w systemie brak zainstalowanego profilu kolorów dla monitora, należy wybrać sRGB.

    Jeśli monitor dostarczono ze standardowym profilem wyświetlania, zainstaluj ten profil w swoim systemie operacyjnym, a następnie wybierz go w "Other monitor profile" (inny profil monitora).

    W celu uzyskania wysoce profesjonalnego procesu przetwarzania obrazu konieczna jest kalibracja monitora (oraz drukarki). Poszczególne profile monitora utworzone za pomocą rozwiązań zarządzania kolorami niepochodzących od producenta można również wybrać w sekcji profilów monitora w menu zarządzania kolorami.

    Jeśli dokonano prawidłowej kalibracji, a powstały w ten sposób profil został wybrany w menu, możliwe jest osiągnięcie bardzo wysokiej jakości wyświetlania kolorów w programie Image Data Converter.

    Prawidłowe wyświetlanie kolorów w innym programie do przetwarzania obrazów

    Jeśli wolisz pracować z programami do przetwarzania obrazu od innych producentów, aby uzyskać właściwe wyświetlanie kolorów, upewnij się, że ustawienia zarządzania kolorami w takim programie odpowiadają ustawieniom programu Image Data Converter!