Jak robię zdjęcia | Ekstremalne makrofotografie z Petarem Sabolem

Zawsze fascynowała mnie natura i żywe stworzenia, szczególnie te najmniejsze detale, których nie jesteśmy w stanie dostrzec gołym okiem. Jako fotograf dzikiej przyrody specjalizuję się między innymi w tworzeniu ekstremalnych makrofotografii. Jest to dość trudna dziedzina fotografii, która wymaga niezwykłego samozaparcia i cierpliwości. Chciałbym podzielić się tym, co robię, i wyjaśnić sposób, w jaki to realizuję.

petar sabol pozuje do zdjęcia, trzymając aparat Sony alpha 7RIII

Sztuka pracy w terenie

Jednym z najczęstszych problemów jest pogoda. Muszę zawsze znać prognozy, aby wiedzieć, czego się po niej spodziewać. Do tworzenia ekstremalnych makrofotografii korzystam z techniki Focus Stacking, która wiąże się z robieniem jednemu obiektowi wielu zdjęć, więc nawet najmniejszy ruch może mieć wpływ na ostateczny rezultat. Wiatr jest więc moim największym wrogiem I po prostu nie mogę fotografować, gdy wieje.

 

julien mauve sony alpha 7RII ciemny domek w lesie ze stojącym obok drzewem

© Petar Sabol | Sony α99 II + 100mm f/2.8 Macro | 1/15s @ f/9.0, ISO 200

Zawsze robię zdjęcia o wczesnym poranku. Nocą insekty zapadają w stan porównywalny z hibernacją i stają się aktywne dopiero wtedy, gdy zaczynają je ogrzewać promienie słoneczne. Jest to więc świetna pora, aby robić im zdjęcia. Oczywiście istnieje wtedy także duże prawdopodobieństwo, że pozostaną w bezruchu, a właśnie tego potrzebuję.

petar sabol sony alpha 99II motyl siedzący na kwiecie z okręgami światła w tle

© Petar Sabol | Sony α99 II + 100mm f/2.8 Macro | 1/640s @ f/2.8, ISO 100

Muszę też dać sobie czas na uzyskanie odpowiedniej kompozycji i tła, a wszystko to zależy od barw sceny. Zwracam szczególną uwagę na poranną rosę na trawie. Jeśli świeci słońce, niewielkie kropelki wody tworzą piękny efekt bokeh w tle.

petar sabol sony alpha 7RIII ważka i ślimak siedzące na kwiecie

© Petar Sabol | Sony α7R III + 1:1 Macro | 1/30s @ f/13, ISO 400

Sprzęt

Zdjęcia robię aparatem Sony α7R III. Poza niesamowitą rozdzielczością 42,4 MP ten bezlusterkowiec oferuje możliwość korzystania z elektronicznej migawki, co oznacza brak ruchomych części, które mogą powodować wibracje, będące największym koszmarem fotografów robiących zdjęcia makro.

petar sabol sony alpha 7RIII bardzo duże zbliżenie na głowę insekta

© Petar Sabol | Sony α7R III + 2.5 – 5x Macro Zoom | 1/6s @ f/4.0, ISO 200

Jeśli chodzi o światło, rzadko korzystam z lampy błyskowej. Wolę fotografować w świetle naturalnym, a od czasu do czasu używam reflektora, aby nieco doświetlić zacienione obszary.

Zawsze ustawiam ostrość ręcznie i korzystam z dostępnej w aparacie α7R III funkcji Focus Peaking, która podświetla te obszary, na których ustawiona jest ostrość. Do wyboru jest kilka różnych kolorów podświetlenia — żółty, czerwony lub biały — więc można wybrać ten, który będzie najbardziej wyróżniał się na tle kolorów fotografowanych obiektów.

Następnie używam funkcji powiększenia w celu przybliżenia widoku na wybraną partię kadru i znalezienia konkretnego punktu ostrości. Pomaga mi w tym odchylany ekran LCD, szczególnie jeśli robię zdjęcia pod nietypowym kątem.

Przy regulacji płaszczyzny ostrości na ekranie widać czerwone oznaczenia ostrych obszarów.

petar sabol sony alpha 7RIII motyl siedzący na kwiecie z rozpostartymi skrzydłami

© Petar Sabol | Sony α7R III + 1:1 Macro | 1/20s @ f/10, ISO 400

Jeśli chodzi o ekspozycję, jest to kwestia jak najbardziej umiejętnego zachowania równowagi pomiędzy czasem otwarcia migawki oraz ustawieniem przysłony i czułości. Jeśli warunki pozwalają mi robić zdjęcia z długim czasem otwarcia migawki, staram się używać czułości ISO 100, aby uzyskać jak najlepszą jakość obrazu. Zaletą aparatu α7R III jest to, że w razie potrzeby mogę zwiększyć czułość ISO i w dalszym ciągu widzieć na zdjęciu dużo szczegółów. Ustawienia przysłony mogą być różne, ale najczęściej korzystam z wartości od f/8 do f/13. Czasami używam też pierścieni pośrednich, aby bardziej ograniczyć ilość światła padającego na matrycę i uzyskać jeszcze większe powiększenie.

Zwiększanie głębi ostrości

W przypadku fotografii makro głębia ostrości jest bardzo płytka, nawet ustawiając dość niewielką wartość przysłony. Z tego powodu korzystam z metody focus stacking, dzięki której łączę serię zdjęć wykonanych z różnymi punktami ostrzenia obiektu. Dzięki temu zarówno przód, jak i tył obiektu są ostre na finalnym zdjęciu.

Aby uzyskać ten efekt, korzystam z elektronicznych szyn do fotografii makro oraz bardzo stabilnego statywu. Szyny poruszają moim aparatem w odległościach mikronów. Odległość ruchu aparatu oraz liczbę kroków do wykonania konfiguruję za pomocą specjalnego kontrolera. Aparat robi zdjęcie po każdym kroku, czyli ruchu na szynach.

petar sabol sony alpha 7RIII bardzo duże zbliżenie na głowę szerszenia

© Petar Sabol | Sony α7R III + 2.5 – 5x Macro Zoom | 1/13s @ f/4.0, ISO 100

Czasami robię więcej niż 100 lub 200 zdjęć, dlatego obiekt musi pozostać w bezruchu i nie może poruszać nim wiatr. Nawet niewielki ruch obiektu możne zrujnować cały efekt zwiększenia głębi ostrości. Z tego powodu zawsze monitoruję sytuację na ekranie podglądu na żywo aparatu α7R III i sprawdzam, czy pomiędzy poszczególnymi zdjęciami nie pojawił się choćby minimalny ruch. Muszę być ogromnie cierpliwy, a dodatkowo zawsze tworzę więcej niż jeden efekt zwiększenia głębi ostrości. Jednym ze sposobów jest osłonięcie obiektu przed wiatrem za pomocą małego namiotu lub podobnego przedmiotu.

Gdy już zrobię wszystkie zdjęcia, łącze je w jedno finalne zdjęcie w programie komputerowym. Używam specjalistycznego oprogramowania — Zerene Stacker — ale ten efekt można uzyskać w większości najbardziej popularnych programów do edycji zdjęć.

Końcowe wskazówki

Rób zdjęcia insektom o wschodzie słońca, ponieważ są wtedy jeszcze w „trybie hibernacji”, co oznacza, że raczej nie będą się za bardzo poruszać

Podczas tworzenia kompozycji zdjęcia pomyśl o jego tle i kolorach

Użyj statywu, aby zapobiec jakimkolwiek ruchom aparatu

Użyj migawki elektronicznej, aby uniknąć nawet najmniejszych wibracji, które mogłyby wystąpić w przypadku użycia migawki mechanicznej

Staraj się używać jak najniższej czułości, aby zachować najwięcej szczegółów na zdjęciach

Produkty opisane w tym artykule

ILCE-7RM3

Pełnoklatkowy aparat α7R III 35 mm z autofokusem

ILCE-7RM3

ILCA-99M2

α99 II z pełnoklatkowym przetwornikiem w technologii BSI

ILCA-99M2

SAL100M28

100 mm F2,8 Macro

SAL100M28

Petar Sabol
Alpha Universe

Petar Sabol

Chorwacja

„Zawsze staram się ulepszyć swoje zdjęcia, niezależnie od tego, ile czasu to zajmie i ile wysiłku wymaga. Każdy element musi być obecny: światło, kompozycja, chwila, opowieść i techniczna doskonałość. W ten sposób stale przełamuję ograniczenia i czerpię radość z procesu tworzenia”.

Wyświetl profil


x